آناهیتا؛ الهه آبهای جهان در اسطوره ایرانی
آناهیتا یکی از ایزدبانوان بزرگ ایرانی و آریایی است. اهورامزدا و زرتشت این الهه را میستودند. جایگاه او در باورهای کهن بسیار ارزشمند و مقدس بود. او هدایت و نگهبانی همه آبهای جهان را بر عهده داشت و با این ویژگی به نماد پاکی و زندگی تبدیل شد.
تصویر و توصیف
در معابد باستان، هنرمندان این ایزدبانو را بانویی زیبا و شکوهمند نشان میدادند. او کمربند زرین بر کمر داشت، موزههایی زرین تا قوزک پا میپوشید و بازوان سپیدش با زیورهای گرانبها میدرخشید. تاج هشتپر زرینش با گوهرهایی چون ستارهها آذین یافته بود. جامههای ببرین و نقشدار او جلوهای سلطنتی میبخشید.
پرستش در ایران و فراتر از مرزها
پیروان این الهه تنها در ایران نبودند؛ مردمان سرزمینهای دیگر نیز او را گرامی میداشتند. آنها برایش قربانی میآوردند، نامش را بر شهرهایشان میگذاشتند و معابدی برپا میکردند. در فرهنگ ایرانی، او همواره باکره ماند و حیا و شرم را ارج مینهاد.
معبدها و جایگاه تاریخی
با استقرار هخامنشیان در فارس، معبد اصلی در اصطخر ساخته شد. خاندان ساسانی تا زمان شاپور اول در مراسمها شرکت میکردند. در بیشاپور نیز معبدی بنا شد که معماری آن نشانی از پیوند با آتشپرستی دارد.
آناهیتا در هنر و نمادشناسی
این الهه در نقشبرجستهها، سکهها و مهرهای باستانی نیز دیده میشود. هنرمندان او را با جریان آب، ستارگان و ماه ترکیب میکردند. بسیاری از المانهای تزئینی در هنر هخامنشی و ساسانی، الهامگرفته از نمادهای اوست. تأثیر آناهیتا بر معماری نیز محسوس است؛ ستونها و طاقها گاهی به شکل موجها یا گلهای آبی تزئین میشدند.
بازآفرینی در گروه هنری دستان
گروه هنری دستان الهام گرفته از شکوه این الهه، اثری سفالی را طراحی کرد. آنها بدنه را در دمای ۸۵۰ درجه پختند و سپس لعاب فیروزهای را در ۹۵۰ درجه تثبیت کردند. نتیجه، نمایشی اصیل از هنر کهن در قالبی مدرن بود.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.