اسب مادی رسوبی؛ یادگار نژاد باستانی ایران

ایران همیشه مهد پرورش و مبدأ نژادهای ارزشمند اسب بوده است. یکی از قدیمی‌ترین اسب‌های خونگرم جهان، اسب خزری یا اسبچه خزر است. این اسب مینیاتوری با اندامی کوچک و توان بالا در شمال ایران و جنگل‌های خزر زیست دارد. مردم به دلیل یافت این نژاد در حوالی دریای خزر، نام «کاسپین» یا «اسبچه خزر» را بر آن گذاشتند.

پیوند اسب مادی با اسب خزری

اسب مادی رسوبی از تبار همین اسبچه‌های باستانی است. این نژاد جایگاه مهمی در تاریخ داشت و پژوهشگران آن را جد اسب اصیل عرب می‌دانند. آن‌ها همچنین این نژاد را یکی از چهار جد اصلی اسب‌های امروزی معرفی می‌کنند.

ویژگی‌های ظاهری

اسب‌های خزری چشم‌های درشت و بادامی شکل دارند. پوزه آن‌ها کمی به سمت پایین متمایل است. بدن این اسب‌ها باریک و کشیده است. هنرمندان باستان این ویژگی‌ها را در آثار خود بازنمایی کردند.

ردپا در هنر باستان

سنگ‌تراشان هخامنشی تصویر این نژاد را در پلکان آپادانای تخت جمشید و مهر سه‌زبانه داریوش حک کردند. نگارگران در گنجینه آمودریا، نقش رستم و نقش شاپور نیز اسبچه خزر را به تصویر کشیدند. باستان‌شناسان فسیل‌های اطراف همدان را بررسی کردند و شباهت آن‌ها را با این نژاد ثابت کردند.

کاربرد در دوران باستان

شاهان ایران باستان مانند کورش و داریوش از قدرت و شهامت این نژاد بهره بردند. آن‌ها اسب مادی رسوبی را به ارابه بستند و برای شکار شیر استفاده کردند. پیکرتراشان صحنه‌هایی از این کاربرد را بر سنگ مزین کردند تا قدرت نژاد نمایان شود.

بازآفرینی اسب مادی رسوبی در گروه دستان

گروه دستان این مجسمه سفالی را با الهام از اسب خزری باستانی ساخت. ایرانیان پنج هزار سال پیش این نژاد را اهلی کردند و نژاد معروف مادی را پدید آوردند. هنرمندان گروه، اثر را با لعاب فیروزه‌ای پرداختند و در دمای ۹۵۰ درجه پختند تا جلوه‌ای رسوبی و ماندگار ایجاد کنند.