عطردان چهارپایه | سفال خاکستری دوره سلوکیان
پیشزمینه و ریشه تاریخی
عطردان چهارپایه نمونهای درخشان از هنر سفالگری دورۀ سلوکیان است. در واقع، سفالگر با مهارت خود بدنه را شکل داد و چهار پایه به آن افزود تا پایداری ظرف افزایش یابد. سپس سطح ظرف را صیقل داد تا رنگ خاکستری درخشان پدید آید. افزون بر این، در این مرحله پایهها محور توازن فرم و زیبایی شدند. به این ترتیب، ظرف نمونۀ کامل ترکیب هنر ایرانی با روح هلنی است. همچنین رنگ خنثی و سطح صیقلی آن در چشم بیننده در نتیجه زیبایی ملایمی ایجاد میکند. در پایان، موزه ایران باستان این اثر را برای نمایش ظرافت سفالگران دورۀ خود نگهداری میکند.
فرایند ساخت و پخت در کوره
ابتدا سفالگر خاک رس پالوده را آماده کرد و بدنه را با حرکات منظم دست ساخت. سپس، ظرف را در کوره گذاشت و با دمای حدود ۸۵۰ درجه پخت تا استحکام مطلوب به دست آورد. به این ترتیب، پوستهای یکدست و مقاوم روی سطح ایجاد شد. افزون بر این، او پایهها را به گونهای تنظیم کرد که توازن ظرف در نهایت حفظ گردد. از این رو، نتیجه کار ترکیبی از دقت فنی و ذوق هنری بود. همچنین، در فرایند نهایی لعاب نازک روی سطح قرار داد که براقیت را افزایش میداد. بنابراین، این روش ساخت نماد پیشرفت فنی هنر سفال در دورۀ سلوکیان محسوب میشود.
کاربرد و نمادگرایی
در آیین های مذهبی و سلطنتی، مردمان آن زمان از این عطردان برای نگهداری عطرهای گیاهی استفاده میکردند. سپس، در مراسم تطهیر، رایحه دلانگیز در هوا پخش میشد تا نشانهای از پاکی باشد. از این رو، پایههای چهارگانه نماد استواری زمین در کنار لطافت رایحه بودند. به این ترتیب، ظرف میان جسم و روح ارتباطی نمادین ایجاد میکند. افزون بر این، نسبت هندسی درست در فرم آن احساس توازن را تقویت مینماید. همچنین، در نتیجه، زیبایی و کارکرد با یکدیگر هماهنگ میشوند. در پایان، موزه ایران باستان این اثر را به عنوان میراثی از هنر دست ایرانی در معرض دید همگان قرار داده است.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.