ریتون اسب یکی از باشکوهترین آثار بازآفرینی شده توسط گروه هنری دستان است. ریتون نام باستانی ساغر یا جام است؛ واژهای یونانی که از دو بخش «ری» به معنی بلند و «تون» به معنی محل یا جایگاه تشکیل میشود. این هنر که به ساخت جامهای بلند و جانورسان میپردازد، ریشهاش به هزاره چهارم پیش از میلاد برمیگردد و در دوران هخامنشی به اوج شکوه رسید.
جایگاه ریتون در آیینها
در آیین زرتشت، مردمان نوشیدنیهای مستیآور را نکوهش میکردند. به همین دلیل، در مراسم مذهبی از ریتونها بهعنوان گلابدان استفاده میکردند. دهانه باز و گشاد این ظروف امکان میداد عطر را در آنها بریزند و آنها را در تالارهای معابد بگذارند تا فضا معطر و روحانی شود. در اندیشه ایرانی، اسب جایگاهی اهورایی داشت و ظروفی که هنرمندان به شکل اسب ساختند، معنایی نمادین، مذهبی و اساطیری پیدا کرد.
نمونه طلایی هخامنشی
در دوران هخامنش، صنعتگران ارمنستان ریتون طلایی اسب را خلق کردند و با دقت به آن جزئیات بخشیدند. فرم خمیده سر اسب با یال بلند، پاهای عضلانی، زین و یراق و چشمان باز، حالتی زنده و پرقدرت ایجاد میکند. یالهای رشتهای موازی بخش میانی ریتون را از سایر بخشها متمایز میکند. حالت نشستن اسب با پاهای جمعشده و نگاه رو به پایین، نشانه احترام و ارتباط مستقیم با آیینهای مذهبی است.
گروه هنری دستان این اثر را با اصالت کامل بازآفرینی کرد. هنرمندان از سفال مرغوب بهره بردند، ارتفاع اثر را ۲۵ سانتیمتر، عرض را ۷ سانتیمتر و طول را ۳۰ سانتیمتر طراحی کردند. پخت نخست را در دمای ۸۵۰ درجه انجام دادند و در پخت دوم با دمای ۹۵۰ درجه لعاب فیروزهای را افزودند تا رنگ و نقش نهایی تثبیت شود. ریتون اسب در نگاه اول، پیوند میان تاریخ، هنر و معنای آیینی ایران را زنده میکند.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.