ابریق شانس و ثروت؛ بازآفرینی اثری کهن

پیشینه و کارکرد ابریق

واژه «ابریق» ریشه عربی دارد و معنای آن آبریز یا تاج عروس است. مردم در گذشته از ابریق برای نگهداری آب یا شراب استفاده می‌کردند. صنعتگران ابریق‌ها را در شکل‌ها و جنس‌های گوناگون می‌ساختند؛ مانند فلزی، سفالی یا چرمی. گاهی نوشیدنی را از ظرفی شبیه کوزه دسته‌دار بی‌لوله می‌نوشیدند.

جایگاه ابریق در صنایع شرقی

کاوشگران در ری، گرگان، نیشابور و سمرقند شواهدی از رونق این صنعت یافتند. سفالگران گرگان در سده ششم هجری، بیشتر ظروفی با لعاب فیروزه‌ای تولید می‌کردند. آن‌ها روی این ظروف نقش برجسته، نقاشی روی لعاب یا طرح‌هایی با قلم مشکی ایجاد می‌کردند. بسیاری از آثار شامل مجسمه‌های حیوانات و اشیای تزئینی بود.

نقوش و کتیبه‌های ابریق‌ها

هنرمندان گاهی با خط کوفی ظروف خود را تزیین می‌کردند. یکی از نمونه‌های شاخص، ابریق سفالی لعاب‌دار قالبی گرگان است. سازندگان این ظرف عبارت «الاقبال و الدوله و السعاده» به معنای «شانس و ثروت و خوشبختی برای او» را بر روی شانه ابریق نوشتند. باستان‌شناسان این اثر را در گرگان پیدا کردند و موزه آبگینه اکنون آن را نگهداری می‌کند.

بازسازی ابریق شانس و ثروت

گروه هنری دستان این اثر تاریخی را با سفال مرغوب بازآفرینی کرد. هنرمندان آن را در دمای ۸۵۰ درجه پختند. سپس لعاب فیروزه‌ای را افزودند و در دمای ۹۵۰ درجه تثبیت کردند. این فرایند اثری ماندگار و اصیل را پدید آورد که جان تازه‌ای به هنر کهن بخشید.